หลักการและเหตุผล

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ องค์พระอุปถัมภ์ มูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษา (มูลนิธิ สอวน.) ทรงเล็งเห็นถึงความสำคัญในการมุ่งส่งเสริมนักเรียนที่มีความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ให้มีโอกาสพัฒนาการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ รวมทั้งพัฒนามาตรฐานการศึกษาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ในโรงเรียนให้ทัดเทียมระดับสากล และเป็นการสนับสนุนนักเรียนที่มีศักยภาพสูงทางด้านนี้ ให้มีโอกาสเข้าร่วมการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการในสาขาต่างๆ ในระดับนานาชาติได้ ดังนั้น มูลนิธิ สอวน. จึงมอบหมายให้มหาวิทยาลัยส่วนภูมิภาค 11 แห่งและโรงเรียนในเขตกรุงเทพฯ 6 โรงเรียน เป็นศูนย์ สอวน. เพื่อดำเนินการอบรมให้ความรู้แก่นักเรียนเพื่อให้เกิดความพร้อมและดำเนินการคัดเลือกนักเรียนเข้าแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับประเทศ อีกทั้งครูวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ยังได้มีโอกาสในการพัฒนาตนเองไปพร้อมกัน ซึ่งมูลนิธิ สอวน. ได้ดำเนินการมาแล้วตั้งแต่ปีการศึกษา 2543 โดยมีสาขาวิชาที่ดำเนินการ 5 สาขาคือ คณิตศาสตร์ คอมพิวเตอร์ เคมี ชีววิทยา และฟิสิกส์ ซึ่งแต่ละสาขาวิชาสามารถอบรมเตรียมความพร้อมทั้งด้านทฤษฎีและปฏิบัติให้นักเรียนสามารถเข้าร่วมแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับนานาชาติได้อย่างต่อเนื่อง

สำหรับการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิก สอวน. ได้ดำเนินการมาแล้ว 5 ครั้ง คือ ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2547 ดำเนินการโดยคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2548 ดำเนินการโดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ครั้งที่ 3 ในปี พ.ศ. 2549 ดำเนินการโดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ครั้งที่ 4 ในปี พ.ศ. 2550 ดำเนินการโดยคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ครั้งที่ 5 ในปี พ.ศ. 2551 ดำเนินการโดยสาขาวิชาชีววิทยา สำนักวิชาวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี

สำหรับครั้งที่ 6 ในปี พ.ศ. 2552 ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันภายใต้ชื่อ “การแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิก สอวน. ครั้งที่ 6 (The Sixth POSN-Biology Olympiad)” โดยได้รับการอนุมัติจากมูลนิธิ สอวน. ให้จัดการแข่งขันระหว่างวันที่ 2-6 พฤษภาคม 2552 ณ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่นจังหวัดขอนแก่น โดยคัดเลือกนักเรียนที่ผ่านการอบรม สอวน. ค่าย 2 เพื่อเป็นตัวแทนจากศูนย์ สอวน. ส่วนภูมิภาคจำนวน 10 ศูนย์ ภาคกลาง 2 ศูนย์ ศูนย์ละ 6 คน และศูนย์กรุงเทพมหานคร 18 คน รวมนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการจากทั้ง 13 ศูนย์เข้าแข่งขันทั้งสิ้น 90 คน อาจารย์ฝ่ายวิชาการผู้แทนศูนย์และผู้สังเกตการณ์ทั้ง 14 ศูนย์ 45 คน รวม 135 คน สำหรับการสอบแข่งขันจะใช้ข้อสอบมาตรฐานเดียวกันโดยมีคณาจารย์ฝ่ายวิชาการจากแต่ละศูนย์เป็นผู้ร่วมในการพิจารณาคัดเลือกและจัดทำข้อสอบ กำหนดเกณฑ์การให้คะแนน และตัดสินผลการแข่งขัน จากนั้นจึงคัดเลือกนักเรียนที่สอบได้ 40 อันดับแรกเข้ารับรางวัลระดับดีเยี่ยม ดีมาก ดี และเกียรติคุณประกาศ คล้ายกับการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับนานาชาติ หลังจากนั้น มูลนิธิ สอวน. จะส่งรายชื่อนักเรียนทั้ง 40 คนนี้ ให้กับสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) เพื่อเข้าค่ายชีววิทยาโอลิมปิกของ สสวท. ต่อไป